२० वर्ष सत्तामा बसेकाले गर्न नसकेको काम साढे ३ वर्षमा गर्‍यौं सांसद धामी

 

होम योगी
महेन्द्रनगर २५ साउन
कञ्चनपुर निर्वाचन क्षेत्र नं. २ का प्रतिनिधिसभा सदस्य नरबहादुर धामीसँग गरिएको कुराकानीको सम्पादित अंश
सरकारले केही दिन अगाडी मात्रै भुमि आयोग खारिज गर्‍यो । तपाईले यसलाई कुन रुपमा हेर्नु भएको छ ?
–सुकुम्बासी, अव्यवस्थीत बसोबासीको समस्या समाधान गर्न बनेको आयोगले तथ्यांक संकलनलगायतको काम सकेको थियो । करिब ७५ प्रतिशत काम गरेको थियो । लाखौं दलित, सुकुम्बासी, अव्यवस्थीत भूमिहिनको व्यवस्थापन गर्न यो आयोगले महत्वपूर्ण काम गरिरहेको थियो । वर्षौदेखि बसोबास गरिरहेकाहरुले अहिलेसम्म जग्गाधनी लालपुर्जा पाएको थिएन् । यो आयोग प्रति उनिहरुले ठूलो आशा गरेको थियो । जग्गाका मालिक बन्छौं भने आशा थियो । त्यो आशामाथि तुसरापात भयो । दलित, सुकुम्बासी, अव्यवस्थीत बसोबासी र भूमिहिनहरुको आशामाथि अहिलेको सरकारले कुठराघात गर्‍यो । गरिब जनतामाथि घात भयो । यो जनबिरोधी काम हो ।

जग्गाका मालिक भइरहेका गरिबहरुलाई कहीलै जग्गाधनी बन्न नदिने काम हो । यसको हामीले भर्त्सना गर्नुपर्छ । २०५१ सालमा ७० हजार लालपुर्जा वितरण भएका थिए । यो वर्ष लाखौं जनतालाई जग्गाधनी लालपूजा वितरण गर्दै थियौं । केही हुने खानेहरु, सत्ताको पहुँचमा भएकाहरुले यसअघि लालपुर्जा पाए । सत्तामा पहुँच नभएकाहरुले जग्गाको मालिक बन्न पाउने अधिकारबाट बञ्चित भए ।

त्यसैलाई मध्य नजर गरेर केपी ओली नेतृत्वको सरकारले २०७६ चैतमा भुमि सम्बन्धि समस्या समाधान आयोग गठन गरेको थियो । त्यसले धेरै काम गरेको थियो । जग्गा नापजाँच गरि श्रेस्ता कायम गरि लालपुर्जा वितरण गर्ने क्रममा रहेको आयोगलाई खारिज गर्नु गम्भिर अपराध हो ।

अहिलेको सरकारले भुमि आयोग गठन गरेर देवी ज्ञवाली नेतृत्वको आयोगले गरिररेहको कामलाई निरन्तरता दिने सम्भावना कतिको छ ?
–थुप्रै समय लगाएर आयोग गठन गरिएको थियो । केन्द्र र प्रत्येक जिल्लामा आयोग रहने गरि कानुन निर्माण गरेर सुकुम्बासी अव्यस्थीत बसोबासी र भुमिहिनलाई जग्गाधनी पुर्जा दिनेछ भनेर कानुनमै लेखिएको थियो । एक पटक मात्रै आयोग गठन गर्न पाइने छ भन्ने व्यवस्था गरिएको छ । संविद्यानले पनि एक पटकका लागि उनिहरुलाई जग्गाको मालिक बनाउने, जग्गा उपलब्ध गराउने भनेको छ । संविद्यानको भावना अनुरुप नै आयोग गठन गरेर काम भइरहेको थियो । तर, त्यो आयोगलाई खरेज गरेर त्यस्तै किसिमको आयोग बनाउनुको औचित्य हुँदैन । आयोग बनाएपनि धेरै समय लाग्छ । नयाँ ढंगले प्रस्ताव लग्नु पर्छ ।

त्यो प्रस्ताव कानुन मन्त्रालयबाट स्वीकृत हुनुपर्छ । सबै कुरा गर्दा समय लाग्छ । लालपुर्जा बनाउने तयारीमा रहेको आयोगलाई खारेज गरेर फेरि सुरुबाट काम गर्न असम्भव छ । यदि पुरानो आयोगले गरेको कामलाई स्वामित्व गरहण गर्ने कुरा हो भने आयोग खारेज गर्नुपर्ने जरुरी थिएन । एउटै प्रयोजनका लागि आयोगमाथि आयोग किन बनाउनु पर्‍यो ? एउटा आयोग थियो । त्यसले काम गरिरहेको थियो । अब नयाँ आयोग गठन गरेर सबै जिल्लामा आयोग गठन गर्दा धेरै समय लाग्छ । त्यो गर्दासम्म त आयोगले काम गरि सकेको हुन्थ्यो । अब स्थानीय तहको चुनाव पनि आउँदै छ । फागुनमा चुनाव हुनु भन्दा १ महिना अगाडी आचारसंहिता लागु हुन्छ । त्यो अवस्थामा यो काम गर्न मिल्दैन । त्यसपछि नयाँ स्थानीय सरकार नआउँदा सम्म काम गर्न सकिदैन । त्यसैले भुमिहिन, सुकुम्बासी, अव्यवस्थीत बसोबासीलाई जग्गाधनी नबन दिने षडयन्त्र हो ।

अब तपाईको भूमिका के हुन्छ ?
–वर्षौदेखि बसोबास गरिरहेका नागरिकले जग्गाधनी पुर्जा पाउनु पर्छ । भुमिहिन सुकुम्बासी, अव्यवस्थीत बसोबासीको हातमा पुग्नै लागेको लालपुर्जा अहिलेको सरकारले खोस्यो । जनबिरोधी क्रिर्याकलापको हामी बिरोध गर्छौ । संसदमा बोल्छौं । संसदमा बोलेर पनि भएन भने सडकमा आएर पनि बिरोध गर्छौ ।
कञ्चनपुरको निर्वाचन क्षेत्र नं. २ मा आरक्ष पिडतको समस्या पनि छ ।

त्यो समस्या समाधनका लागि भएका प्रयास र तपाईले के पहल गर्नु भयो ?
– सुक्लाफाँटा बन्यजन्तु आरक्ष २०३१ सुालमा स्थापना भएको थियो । त्यति बेला १ सय ५० वर्ग किलोमिटरमा स्थापना गरियो । उनिहरुले सट्टाभर्ना पाए । २०३७ सालमा आरक्षको पूर्वतिर नयाँ करिडोर बनाउने भेनेर १ सय ५५ वर्गकिलोमिटरमा बिस्तार गरियो । बिस्तार गर्ने क्रममा धेरै बस्ती हटाइयो । ५ हजार २ सय परिवारलाई सट्टा भर्ना दियो । विगत ५० वर्षमा ३० आयोग बने आरक्ष पिडितको समस्या समधान गर्न । २८ औं आयोगले छानविन गरेर व्यवस्थापन गर्न देखिएको संख्या २ हजार ४ सय ७३ हो । त्यसपछि २९ औं आयोग गठन गरियो । त्यो आयोगले छानविन गरेर देखिएको संख्या २३ सय ७९ देखायो । त्यसमध्ये १४ सय ८० मात्रै पिडत हुन भन्ने त्यो आयोगको निष्कर्ष थियो । तिनीहरुको समस्या समाधान गर्न सुझाव दियो । २०७३ सालमा २९ औं आयोग बन्यो । त्यो आयोगले काम नै गरेन । २०७४ सालमा प्रतिनिधिसभाको निर्वाचन भयो । म निर्वाचित भए । मैले सुरुदेखि संसदमा आवाज उठाए । वनमन्क्रीलाई त्यो समस्या समाधन गर्न तत्कालिन मन्त्री शत्ति बस्नेतलाई आग्रह गरे । करिब १/२ सय पटक आग्रह गरे होला ।

तर, उहाँले हुन्छ मात्रै भन्ने काम गरेनन् । शक्ति बस्नेत वन मन्त्री हुँदा सम्म आरक्ष पिडितको समस्याले प्राथमिकता पाएन । पछि प्रेम आले वन मन्त्री बने । त्यसपछि २०७७ चैतमा सुरेन्द्र बमको नेतृत्वमा कार्यदल बन्यो । त्यो कार्यदलले स्थानीय स्तरमै काम गर्‍यो । त्यो कार्यदलले जग्गा दिन सकिने सम्भावित क्षेत्रको पहिचान गरियो । त्यो जग्गाको सिफारिस गरियो । जग्गा दिन नसकिने अवस्था भए ६० लाख दिनुपर्ने प्रस्तावमै राख्न लगायौं । त्यो प्रस्तावलाई वन मन्त्रालयमा बुझायौं । त्यो काम अगाडी बढ्दै थियो ।

सरकार परिवर्तन भयो । त्यो काम रोकियो । आरक्ष पिडितले राज्यबाट पाउनुपर्ने सुविद्या पाएको छैन् । उनिहरुलाई कम्तिमा १० कट्ठा दिनुपर्छ । त्यो कामलाई अहिलेको सरकारले अगाडी बढाउनु पर्छ । त्यो भएन भने यस विषयमा निरन्तर संसदमा बोल्छौं । त्यति गर्दा पनि भएन भने आरक्ष पिडितसहित सरकारलाई दवाव दिन्छौं ।
दैजि छेला औद्योगिक क्षेत्रको काम कति भयो । अहिले के हुँदैछ ?
–२०५२ सालमा औद्योगिक घोषणा भएको थियो । २०७४ सालसम्म आउँदा त्यो घोषणामा मात्रै सिमित थियो । त्यसको कुनै पनि काम भएको थिएन । म निर्वाचित भएपछि त्यसको क्षेत्र निर्धारण, इआई गराउनेलगायतका काम भयो । २०७७ सालमा त्यसको शिलान्यास समेत गरियो । दैजी औद्योगिक क्षेत्र निर्माणका लागि प्रयाप्त बजेट छ । अबको २ वर्षमा निर्माण हुन्छ । यसको निर्माणमा ९ अर्व बजेट लाग्छ । करिब २२ हजारले रोजगारी पाउने छन् । यो वर्ष रुख कटानी, परखाल निर्माणका लागि बजेट छ । यो योजनालाई पूर्णता दिन मैले खेल्नुपर्ने भुमिका पुरा गर्छु ।
तपाई निर्वाचित भएपछि आफ्नो क्षेत्रका लागि के गर्नु भयो ?
– मैले चुनाव जितेपछि धेरै काम भएको छ । ४ पटक चुनाव जितेकाहरुले गरेको भन्दा बढी काम गरेको छु । औद्योगिक क्षेत्रको काम अगाडी बढाए, शिक्षाको क्षेत्रमा धेरै काम भए, भवन निर्माण, आइसिटी निर्माण भए । ३ वटै स्थानीय तहमा १५ सैयाका अस्पाताल निर्माण भएको छ । सडक निर्माण, पुल निर्माणका काम भए । २०४८ सालदेखि पोलखरीमा पुल बनाउँछौ भनेर चुनाव जितेकाहरुले काम गरेनन् । त्यो काम हुँदैछ । वनहरा नदी, मोहना नदीमा पुल निर्माण भए । शुक्लाफाँटामा प्राविधिक शिक्षालय स्थापना भएको छ । त्यहा मेकानिकल, सिभिल, अटोमेकानिकलको पढाई भइरहेको छ । त्यहाँ अब अन्य प्राविधिक विषयको पढाई सुरु हुन्छ । त्यसको भवन निर्माणका लागि जग्गा खोजी गरियो । जग्गा त मिल्यो । तर, मलपोत कार्यालयको ढिलाईको कारण भवन निर्माणका लागि आएको २ करोड बढी बजे फ्रिज भयो ।

गरिब परिवारका विद्यार्थीलाई शिक्षा प्रदान गर्नका लागि प्राविधिक शिक्षालय स्थापना गरिएको हो । त्यहाँ ५० हजार खर्चमा पढ्न पाउँछन् । कलुवापुर–बेलौरी सडक कालोपत्रे भइरहेको छ । बंक–नायल सडकको ट्र्याक खुलेको छ । अधुरा पुलको निर्माण कार्यलाई पूर्णता दिएका छौं । मेरो क्षेत्रका विकट बस्ती भेटघाट शिविर, मणिकाधाम टोलमा विद्युत सेवा पुगाउन सफल भएका छौं । चुनावी प्रतिवद्धता अनुसारका काम गरेका छौं । गरिरहेका छौं । शुक्लाफाँटा नगरपालिकाको वडा नं. ५, १ र ८ मा सडक कालोपत्र गर्नका लागि १० करोड बजेट छ । यस्तै कृष्णपुरको वडा नं. ६, ७, ८, ९ र ४जोड्ने गरि सडक कालेपत्रे गर्न बजेट छ ।

मुसेपानीदेखिचुनेपानी सडकका लागि २५ करोड बजेट छ । यी सडकमा सरकारको निरन्तर बजेट पर्छ । आरक्ष पिडित, सुकुम्बासीको समस्या समाधानका लागि निरन्तर लागेको छु । सुन्दरपुरको जग्गा विवाद समस्या समाधानका लागि काम भइरहेको छ । करिब ६० विघा जग्गा माफियासँग छ । त्यो समस्या समाधानका लागि सिडियो अध्यक्षतामा आयोग गठन भएको छ । स्कुलका भवन निर्माण, सामुदायिक भवन निर्माण, तटबन्ध निर्माणका काम भएका छन् । केही व्यक्तिले २० वर्ष सरकारमा रहेर गर्न नसकेका काम हामीले गरेका छौं । बन्साहमा खेलमैदान निर्माण गरिएको छ । क्षेत्र नं. २ मा २ विद्यालय नमुना स्कुल परेका छन् । बैजनाथ मावि र महाकाली मावि नमुना विद्यालयमा पार्न सफल भएका छौं । अन्य क्षेत्रमा १ मात्रै नमुना मावि छ ।

ताजा खबर

कंचनपुरको क्षेत्र नं ३(क) मा नेकपा एस का रावल निर्वाचित

कंचनपुरको क्षेत्र नं ३(क) मा नेकपा एकीकृत समाजवादीबाट प्रकाश...

कञ्चनपुर निर्वाचन क्षेत्र नं. ३ प्रतिनिधिसभामा भारी मत सहित लेखक को विजयी

महेन्द्रनगर। कञ्चनपुर निर्वाचन क्षेत्र नं. ३ प्रतिनिधिसभातर्फ नेपाली कांग्रेसका...

कञ्चनपुर क्षेत्र २(क) मा माओवादीका उम्मेदवार ‘सरल’ निर्वाचित

कञ्चनपुर, ७मंसिर नेकपा माओवादी केन्द्रले कञ्चनपुरमा खाता खोलेको छ ।...

दार्चुला प्रदेशसभा (१)मा नेपाली कांग्रेसका बिक्रमसिंह धामी निर्वाचित

महेन्द्रनगर। दार्चुला प्रदेशसभा (१)मा नेपाली कांग्रेसका बिक्रमसिंह धामी निर्वाचित...

दार्चुलाको प्रदेशसभा (२) मा नेकपा माओवादी केन्द्रका उम्मेदवार मानबहादुर धामी निर्वाचित

महेन्द्रनगर। दार्चुलाको प्रदेशसभा (२) मा नेकपा माओवादी केन्द्रका उम्मेदवार...

Website developed by:

spot_img

छुटाउनु भयो कि ?