कञ्चनपुर २२ जेठ
विश्व वातावरण दिवसको अवसरमा कञ्चनपुरको भीमदत्त नगरपालिकामा सरसफाइ तथा वृक्षारोपण कार्यक्रम सम्पन्न गरिएको छ। वातावरण संरक्षण, हरित विकास तथा स्वच्छ समाज निर्माणको सन्देश प्रवाह गर्ने उद्देश्यले आयोजित कार्यक्रममा सरकारी तथा गैरसरकारी निकाय, सामुदायिक संस्था, विद्यार्थी तथा स्थानीय नागरिकहरूको उल्लेखनीय सहभागिता रहेको थियो।
भीमदत्त नगरपालिकाको आयोजना तथा निड्स नेपाल, एनएनएसडब्लुए, नेपाल प्रहरी, नगर प्रहरी, डिभिजन वन कार्यालय, पेसवान, अक्सफाम लगायत विभिन्न संघसंस्थाहरूको सहकार्यमा कार्यक्रम सम्पन्न गरिएको हो। “समृद्ध भविष्यको आधार : जलवायु एवं प्रकृतिमैत्री विकास” भन्ने मूल नाराका साथ मनाइएको विश्व वातावरण दिवसको अवसरमा नगर क्षेत्रभित्र सरसफाइ अभियान सञ्चालन गर्नुका साथै विभिन्न स्थानमा वृक्षारोपण गरिएको थियो।
कार्यक्रममा सहभागीहरूले सार्वजनिक स्थल, सडक किनार तथा अन्य क्षेत्रहरूमा थुप्रिएको फोहोर संकलन गरी व्यवस्थापन गरेका थिए भने वातावरण संरक्षणमा टेवा पुर्याउने उद्देश्यले विभिन्न प्रजातिका बिरुवाहरू रोपेका थिए। कार्यक्रममा युवाहरू, विद्यार्थी तथा स्थानीयवासीको सक्रिय सहभागिताले वातावरणीय संरक्षणप्रति समुदायको बढ्दो चासो झल्काएको थियो।
कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै भीमदत्त नगरपालिकाका वन, वातावरण, फोहोरमैला तथा विपद् व्यवस्थापन समिति संयोजक प्रकाश थापाले वातावरण संरक्षण आजको सबैभन्दा महत्वपूर्ण आवश्यकता भएको बताउनुभयो। उहाँले पछिल्लो समय बढ्दो शहरीकरण, अव्यवस्थित फोहोर व्यवस्थापन तथा जलवायु परिवर्तनका असरले वातावरणीय चुनौतीहरू बढ्दै गएको उल्लेख गर्दै यस्ता अभियानले समुदायमा सकारात्मक सन्देश प्रवाह गर्ने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो।
“हामीले नगरलाई मात्र होइन, सिंगो देशलाई स्वच्छ, हराभरा र वातावरणमैत्री बनाउनुपर्ने आवश्यकता छ,” उहाँले भन्नुभयो, “विशेषगरी युवापुस्तालाई सरसफाइ, वृक्षारोपण र वातावरण संरक्षणको महत्वबारे सचेत गराउनु आजको आवश्यकता हो। वातावरण दिवस जस्ता अवसरहरूले समाजमा सकारात्मक चेतना फैलाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छन्।”
उहाँले प्रत्येक नागरिकले आफ्नो घर, टोल र समुदायलाई सफा राख्ने संस्कार विकास गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै वृक्षारोपणलाई अभियानकै रूपमा अगाडि बढाउनुपर्ने बताउनुभयो। यस्ता कार्यक्रमले वातावरण स्वच्छ बनाउन, जैविक विविधता संरक्षण गर्न तथा जलवायु परिवर्तनका असर न्यूनीकरण गर्न मद्दत पुग्ने विश्वास समेत व्यक्त गर्नुभयो।
कार्यक्रममा बोल्दै डिभिजन वन कार्यालय कञ्चनपुरका प्रमुख लक्ष्मीराज जोशीले विश्व वातावरण दिवसको मुख्य उद्देश्य प्राकृतिक सम्पदा संरक्षण तथा वातावरणीय मुद्दाप्रति विश्वव्यापी जनचेतना अभिवृद्धि गर्नु रहेको बताउनुभयो। उहाँले जलवायु परिवर्तनका कारण पृथ्वीको तापक्रम वृद्धि, अनियमित वर्षा, खडेरी, बाढी तथा अन्य प्राकृतिक विपद्का घटना बढ्दै गएको उल्लेख गर्दै यसको न्यूनीकरणका लागि सबै तहबाट प्रयास आवश्यक रहेको बताउनुभयो।
“विश्वव्यापी रूपमा वातावरण संरक्षणका लागि विभिन्न सम्मेलन, सम्झौता र अभियान सञ्चालन भइरहेका छन्,” उहाँले भन्नुभयो, “तर त्यसको वास्तविक प्रभाव स्थानीय तहमा हुने कार्यान्वयनबाट मात्र देख्न सकिन्छ। त्यसैले स्थानीय स्तरमै वृक्षारोपण, सरसफाइ तथा प्लास्टिकजन्य फोहोर न्यूनीकरणका कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ।”
उहाँले वन तथा जैविक विविधताको संरक्षण नगरे मानव जीवन नै संकटमा पर्न सक्ने चेतावनी दिँदै विकास निर्माणका कामहरू पनि प्रकृतिमैत्री ढंगले सञ्चालन गर्नुपर्ने धारणा व्यक्त गर्नुभयो।
त्यसैगरी निड्स नेपालका स्कोप अर्थी परियोजना अधिकृत लिव्य देव पण्डितले जलवायु परिवर्तनको असर विश्वभर गम्भीर रूपमा देखिन थालेको बताउँदै यसको प्रभाव न्यूनीकरणका लागि सामूहिक प्रयास आवश्यक रहेको उल्लेख गर्नुभयो। उहाँले निड्स नेपालले भीमदत्त नगरपालिकासँगको सहकार्यमा वातावरण संरक्षण तथा जलवायु परिवर्तनका विषयमा विभिन्न जनचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्दै आएको जानकारी दिनुभयो।
“हामीले यस कार्यक्रममार्फत जलवायु परिवर्तनबाट हुने असरहरू कसरी कम गर्न सकिन्छ भन्ने विषयमा समुदायलाई जानकारी गराउने प्रयास गरेका छौं,” उहाँले भन्नुभयो। “प्राकृतिक स्रोतको संरक्षण, वृक्षारोपण, प्लास्टिकको प्रयोग न्यूनीकरण तथा वातावरणमैत्री जीवनशैली अपनाउन सबै नागरिकको भूमिका महत्वपूर्ण छ।”
कार्यक्रमको अर्को आकर्षणका रूपमा उथ्थानशील युवा सञ्जालले वातावरण संरक्षणको सन्देश दिने सडक नाटक प्रस्तुत गरेको थियो। नाटकमार्फत बढ्दो फोहोरमैला, प्लास्टिक प्रदूषण, वन विनाश तथा जलवायु परिवर्तनले मानव जीवनमा पारिरहेको असरलाई कलात्मक रूपमा प्रस्तुत गरिएको थियो। सहभागीहरूले सडक नाटकमार्फत वातावरण संरक्षणको सन्देश प्रभावकारी रूपमा समुदायसम्म पुगेको प्रतिक्रिया दिएका थिए।
कार्यक्रममा महाकाली बहुप्राविधिक शिक्षालय, सनराइज पब्लिक स्कुल लगायत विभिन्न शैक्षिक संस्थाका विद्यार्थीहरूको उल्लेखनीय सहभागिता रहेको थियो। विद्यार्थीहरूले सरसफाइ अभियानमा सक्रिय भूमिका निर्वाह गर्नुका साथै वृक्षारोपण कार्यमा समेत सहभागिता जनाएका थिए। वातावरण संरक्षणमा युवापुस्ताको सहभागिता अत्यन्त महत्वपूर्ण रहेको भन्दै वक्ताहरूले यस्ता कार्यक्रमलाई विद्यालय तथा समुदायस्तरमा निरन्तर सञ्चालन गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएका थिए।
सहभागीहरूले वातावरण संरक्षण केवल एक दिनको कार्यक्रम नभई दैनिक जीवनको अभ्यास बन्नुपर्ने धारणा व्यक्त गरेका थिए। सरसफाइ, वृक्षारोपण, प्लास्टिकजन्य फोहोरको उचित व्यवस्थापन तथा प्राकृतिक स्रोतहरूको संरक्षणमार्फत मात्र स्वच्छ, स्वस्थ र दिगो समाज निर्माण गर्न सकिने उनीहरूको भनाइ थियो।
विश्व वातावरण दिवसका अवसरमा आयोजित यस कार्यक्रमले वातावरण संरक्षण, हरित विकास तथा स्वच्छ समाज निर्माणको सन्देश समुदायस्तरमा प्रवाह गर्नुका साथै जलवायु परिवर्तनका चुनौतीहरूको सामना गर्न सामूहिक प्रतिबद्धता आवश्यक रहेको सन्देश समेत दिएको आयोजकहरूले बताएका छन्।
